Meevoelen met de kerk

Uit het interview met paus Franciscus: een uittreksel uit de paragraaf ”Meevoelen met de kerk”

‘Het beeld van de Kerk dat me bevalt, is dat van het heilige gelovige volk van God. [….] Niemand redt zichzelf als een geïsoleerd individu,[….] En de Kerk is het Volk Gods dat door de geschiedenis trekt in vreugde en in pijn. Sentire cum Ecclesia (meevoelen met de kerk…red.) ligt dus voor mij in het deel uitmaken van dit volk. Bovendien is het geheel van gelovigen onfeilbaar in het geloof en deze onfeilbaarheid komt tot uiting in de bovennatuurlijke geloofszin van het hele volk dat op pad is. Kijk, dat is wat ik vandaag versta onder het sentire cum Ecclesia waarover Ignatius spreekt. Wanneer de dialoog tussen de mensen, de bisschoppen en de paus zich op die weg engageert en loyaal is, dan geniet die dialoog de bijstand van de Heilige Geest. Het gaat dus niet om een sentire met betrekking tot de theologen'[…….]. ‘Men moet er dus niet van uitgaan dat het sentire cum Ecclesia alleen maar slaat op het sentire met de kerkelijke hiërarchie’.[….] ‘Uiteraard dient men goed te be­grijpen dat deze infallibilitas (onfeilbaarheid…red.) van alle gelovigen, waarover ik het heb aan de hand van het Concilie, niet een soort van populisme is. Neen, het is de ervaring van de “hiërarchische Moeder de Heilige Kerk”, de Kerk als Volk Gods, herders en volk samen. De Kerk is de totaliteit van het Volk Gods’. ‘Deze Kerk met wie we moeten meevoelen, sentire, is het huis van allen; het is geen klein kapelletje dat slechts een select groepje personen kan omvatten. We moeten de boezem van de universele Kerk niet terugdringen tot een beschermend nestje van onze eigen mediocriteit (middelmatigheid…red).

Commentaar van de redactie: Dit klinkt bemoedigender dan wat we van onze directe kerkelijke overheden wel eens eerder hoorden, dat zij liever een kleine kerk met ‘trouwe’ = ‘gehoorzame’ gelovigen zagen, dan een grote kerk van vrije God-zoekers.

In de open brief aan de paus, waarover wij u dinsdag 17 september jl. berichtten, en die wereldwijd door meer dan 4 miljoen katholieken werd onderschreven, werd een grotere medezeggenschap van de leken in het bestuur van de kerk bepleit. In het interview lijkt de paus als het ware reeds te bevestigen waarom gevraagd werd: dat dialoog en respect voor de eigen verantwoordelijkheid van de gelovigen in de plaats komt van autoritair opgelegde regels; dat allen gelijk worden behandeld; dat sociale gerechtigheid wordt bevorderd zowel binnen als buiten de kerk. Eerder reeds kritiseerde de paus klerikalisme (de ideologie die aan de geestelijkheid meer macht toekent dan haar rechtens toekomt), toen hij zei dat het bisschopsambt een ambt van dienstbaarheid is en niet een ambt van overheersing. Maar de paus moet nog nader specificeren hoe ver hij wil gaan met medezeggenschap aan het leken-volk te geven. De ontwerpers van de open brief aan de paus stellen dat de volledige medezeggenschap van alle gedoopte katholieken fundamenteel is voor de hervorming van de kerk en dat dit verankerd is in het evangelie en in de besluiten van Vaticanum II. Wij sluiten ons graag daarbij aan. En wat de paus ons via het interview heeft laten weten vervult ons met hoop.