“Waar muren zijn, zijn er ook opgesloten harten”, zei paus Franciscus ter gelegenheid van de herdenking van de val van de Berlijnse muur. “Het zijn bruggen die ontbreken, niet muren”.
Na de inspirerende Agapè-viering op 9 november in de Maria Virgo Reginakerk in Bennekom met ARSIS en Ben Piepers, was er gelegenheid voor toelichting en discussie over de centrale Eucharistieviering op de 5de zondagen. Dat verliep volgens een beproefd ritueel: een korte inleiding door Thom Verlinden, vicevoorzitter van het parochiebestuur, koffiepauze, daarna discussie. Rustig (Thom Verlinden) en gedreven (Guido Dieteren) werd op de vooraf schriftelijk ingediende en de later opkomende vragen van belangstellenden ingegaan. Het idee voor de centrale viering, voortgekomen uit het pastoraal team, is niet ingegeven door bezuinigingen en komt ook niet uit het bisdom. Het simpele feit van het bestaan van de gefuseerde parochie maakt het creëren van ontmoetingsmomenten voor de gehele parochie wenselijk. Een centrale Eucharistieviering is een mogelijkheid daartoe, die door het parochiebestuur krachtig wordt ondersteund. Uitdrukkelijk wordt gesteld dat het niet de bedoeling is de parochianen te dwingen die centrale viering bij te wonen (afgezien dan van het verbod in de lokale kerken concurrerende vieringen te houden); en dat er nog 48 andere zondagen zijn waarop de locaties niets in de weg wordt gelegd.
Alle vragen over de vieringen op de 5de zondagen (en diverse andere vragen en opmerkingen over parochiezaaltje, parochievoorgangers, etc.) hebben één component gemeen: zorgen over het in stand blijven van de vitaliteit van de locatie. Het is een breed gedeeld gevoelen, dat een beleid dat aanstuurt op versterking van de positie van het Eucharistisch Centrum, ten koste gaat van de vitaliteit van de locaties die proberen zo goed mogelijk zelfredzaam te zijn. En dat dit uiteindelijk ook ten koste zal gaan van de parochie als geheel. Dat was wat de aanwezigen op 9 november aan het parochiebestuur wilden duidelijk maken. En dat is wat niet wil doordringen door die muur van goede bedoelingen van het parochiebestuur.
Voor alle duidelijkheid: het is het goede recht en zelfs de plicht van het parochiebestuur te zorgen voor het voortbestaan van de parochie in een onzekere toekomst. Maar dat kan ook anders: versterk de locaties waar mogelijk, als eerste prioriteit; en zorg voor centrale faciliteiten alleen als die nodig zijn. Het kan zin hebben op sommige zondagen een centrale viering te organiseren, niet noodzakelijk in Wageningen, om locaties gelegenheid te geven de kerk een keer gesloten te houden als zij daar behoefte aan hebben. Maar het heeft geen zin de kerken in alle locaties dan verplicht gesloten te houden om daarmee een moment van parochie-breed ontmoeten te creëren. Dat werkt averechts. Het brengt een parochie in zicht die bestaat uit een relatief sterke locatie Wageningen, aangevuld met wat rudimentaire restanten van de andere locaties.
Het is aannemelijk dat het parochiebestuur het effect van de 5de zondagen zal evalueren. Gegeven de beschikbaarheid van tellingsgegevens van alle zondagen moet het niet moeilijk zijn vast te stellen hoeveel het kerkbezoek op deze zondagen minder is dan op andere zondagen. Dat dit minder is ligt in de lijn van de verwachtingen. Hoeveel mag dit minder zijn om de fictie van een parochie-breed ontmoetingsmoment te rechtvaardigen? Te hopen valt dat de resultaten van een dergelijke evaluatie door het parochiebestuur ook openbaar worden gemaakt en er naar gehandeld wordt.
Jos Jansen
Vereniging MVR 