Brief voor ALV 8 april 2025
Hartelijk dank dat ik een stukje mag vertellen over de orgellessen die ik volg bij Wim Roelfsema uit Arnhem. Helaas ben ik vanavond niet in de gelegenheid om hier in persoon over te vertellen, vandaar deze brief.
Ik krijg sinds juli 2023 orgellessen die betaald worden vanuit het Ruud van der Lindenfonds, iets waar ik heel dankbaar voor ben. De reden dat ik dit destijds had aangevraagd was omdat ik onze parochie tijdens vieringen (naast piano) ook graag op het orgel muzikaal wilde begeleiden, om zo ook breder inzetbaar te zijn voor onze parochie.
Kerkorgel is (ondanks een aantal duidelijke overeenkomsten) een totaal ander instrument dan een piano. Het geluid van een kerkorgel wordt geproduceerd door het splijten van lucht door verschillende pijpen. Onder elke toets zit een mechaniek die luchtklepjes bedienen die open of dicht gaan en op die manier een klank geven. Door middel van registraties kun je het geluid kleur geven, van zachte fluiten tot harde en bombastische fanfares. Daarnaast heeft een kerkorgel ook een volwaardig pedaalmanuaal, waarbij je de muziek kunt ondersteunen met lage tonen.
Het bespelen is ook totaal anders en dat heb ik met name in het eerste jaar van mijn orgellessen ervaren. Een pianotoets is aanslaggevoelig, raak je de toets zachtjes aan; dan krijg je een zachte klank en vice versa. Een orgeltoets werkt anders. Het staat aan of uit. Dus; wel of geen geluid. Dat was voor mij als pianist enorm omschakelen. Zeker in het begin had ik een pianisten touché, iets wat ik beetje bij beetje heb moeten afleren.
Waar ik mijn touché heb moeten afleren, heb ik gelukkig ook iets bijgeleerd: het onafhankelijk bespelen van de voetpedalen. Bij een kerkorgel is het voetklavier een volwaardig toetsenbord, maar dan bedoeld voor je voeten. Het bespelen van tegelijkertijd je handen én je voeten is echt een vak apart. Dit heeft mij het eerste jaar erg veel tijd en moeite gekost.
Na het eerste jaar heb ik goedkeuring gekregen om een tweede jaar bij Wim les te krijgen. We hebben het tweede jaar hard gewerkt aan muziektheorie en kerktoonladders.
Diepgaande kennis van kerktoonladders is absoluut noodzakelijk voor het harmoniseren van diverse Psalmen. Harmoniseren is melodische samenhang creëren op basis van een bepaalde melodie. Psalmen hebben vaak niet meer dan 1 melodielijn, waardoor ik de rest moet “inkleuren”, om zo een mooi geheel te krijgen.
Naast de theorie studeer ik dagelijks op nieuwe muziekstukken, waarbij ik oude muziek (Bach) afwissel met hedendaagse bewerkingen van bekende Nederlandse organisten.
Ik sluit straks het tweede jaar orgelles af met een goed basisniveau orgelspel, waarbij ik heel goed vieringen kan begeleiden als uitvoerend musicus.
Momenteel ben ik aan het overwegen om nog een niveau verder te gaan en een studie kerkmusicus III te volgen aan het Bisdom Rotterdam. Ik heb geïnformeerd of het Bisdom Utrecht deze studie aanbiedt, maar die zijn ermee gestopt helaas.
Ten slotte wil ik het fonds hartelijk bedanken voor de genoten lessen. Ik ben hierdoor muzikaal erg verreikt en daar ben ik zeer dankbaar voor.
Met vriendelijke groet,
Xander Postma
Vereniging MVR 